{"id":751,"date":"2012-03-20T09:27:55","date_gmt":"2012-03-20T09:27:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.cevikce.net\/?p=751"},"modified":"2015-02-10T07:21:49","modified_gmt":"2015-02-10T07:21:49","slug":"dil-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cevikce.net\/?p=751","title":{"rendered":"D\u0130L \u00dcZER\u0130NE"},"content":{"rendered":"<p>Dil nedir sorusunun,<\/p>\n<p>lisan kelimesinin akusti\u011fine uygun tan\u0131m\u0131;<\/p>\n<p>temeli bilinmeyen zamanlarda at\u0131lm\u0131\u015f<\/p>\n<p>bir gizli anla\u015fmalar sistemidir, \u015feklinde yap\u0131labilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tan\u0131m\u0131 bu \u015fekilde yap\u0131labilen dilin<\/p>\n<p>ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ise iki cevab\u0131 vard\u0131r.<br \/>\n1-D\u00fc\u015f\u00fcnceyi harekete ge\u00e7iren ve olu\u015fturan sistemin temelidir.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan ay\u0131ran temel \u00f6zellik<\/p>\n<p>d\u00fc\u015f\u00fcnebilmek oldu\u011funa g\u00f6re dil,<\/p>\n<p>insan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan ay\u0131ran olmazsa olmaz bir de\u011ferdir.<\/p>\n<p>2-Dil insanlar aras\u0131nda anla\u015fmay\u0131 sa\u011flayan<\/p>\n<p>do\u011fal bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsano\u011flu sosyal bir yarat\u0131k oldu\u011funa<\/p>\n<p>ve di\u011fer insanlarla beraber ya\u015famak<\/p>\n<p>zorunlulu\u011fu bulundu\u011funa g\u00f6re,<\/p>\n<p>bu cevab\u0131 da olmazsa olmaz bir de\u011fer olarak kabul etmeliyiz.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dilin tan\u0131m\u0131 gibi ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 konusunda da<\/p>\n<p>\u201csosyal bir m\u00fcessese\u201d oldu\u011fu,<\/p>\n<p>\u201cgizli anla\u015fmalar\u201d\u00a0sistemi\u00a0oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcnmeyi ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcleni payla\u015fma arac\u0131 olan dilin,<\/p>\n<p>birden fazla olmas\u0131n\u0131n sebebinin<\/p>\n<p>maddi ve manevi olmak \u00fczere iki a\u00e7\u0131dan da a\u00e7\u0131klamas\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Maddi a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 Marks yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Diyor ki;<\/p>\n<p>maddi \u201c\u00fcretim\u201d becerisi geli\u015fen\u00a0insano\u011flu binlerce dil yaratt\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Uhrevi gerek\u00e7e ise bir\u00a0Babil\u00a0efsanesine dayan\u0131r.<\/p>\n<p>Efsane \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p>Nuh tufan\u0131 sonras\u0131 insanlar Babil \u00fclkesinde<\/p>\n<p>bir kule in\u015fa etmeye giri\u015firler.<\/p>\n<p>Ama\u00e7 ba\u015f\u0131 g\u00f6\u011fe varan kulelerden olu\u015fan bir \u015fehir yaratmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Babil \u00fclkesinin i\u015f\u00e7ilerinin<\/p>\n<p>bu gayretini tanr\u0131 k\u0131skan\u0131r<\/p>\n<p>ve \u201cdurun, bu ne c\u00fcret\u201d<\/p>\n<p>diye cezaland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ceza ise i\u015f\u00e7ilerin birbirini anlayamamalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece d\u00fcnyadaki farkl\u0131\u00a0diller\u00a0ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Uhrevi veya d\u00fcnyevi a\u00e7\u0131klaman\u0131n sonucu<\/p>\n<p>ortada g\u00f6r\u00fclen ger\u00e7ek<\/p>\n<p>birden fazla dilin oldu\u011fudur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu birden fazla dilin<\/p>\n<p>farkl\u0131 zaman ve co\u011frafyada birbiriyle olan ili\u015fkilerin<\/p>\n<p>bazen anla\u015fma<\/p>\n<p>bazen \u00e7at\u0131\u015fma<\/p>\n<p>bazen esir alma<\/p>\n<p>bazen hayran olma \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi de muhakkakt\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Birden fazla dilin bulunmas\u0131,<\/p>\n<p>diller aras\u0131ndaki ili\u015fkilerden farkl\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131,<\/p>\n<p>k\u0131sacas\u0131 diller aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi ,<\/p>\n<p>anadil, anadili kavramlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Anadil nedir?<\/p>\n<p>Anadil, ba\u015fka dilleri de do\u011furan dildir.<\/p>\n<p>O\u011fuzca veya Latince gibi..<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Peki,\u00a0ana\u00a0dili nedir?<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n analar\u0131n\u0131n dilimidir?<\/p>\n<p>Yoksa ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumun dilimidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu cevaplanmas\u0131 gereken bir sorudur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu sorunun ki\u015fisel cevab\u0131 oldu\u011fu gibi<\/p>\n<p>toplumsal bir cevab\u0131 da vard\u0131r ve olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ki\u015fisel cevaba sayg\u0131 duyulmas\u0131,<\/p>\n<p>\u201cki\u015fi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne kadar \u00f6nemli ise<\/p>\n<p>toplumsal cevaba sayg\u0131da,<\/p>\n<p>insano\u011flunun \u201cgeli\u015fiminin devam\u0131\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan<\/p>\n<p>ayn\u0131 sayg\u0131ya\u00a0sahip olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Anadili nedir sorusunun toplumsal cevab\u0131;<\/p>\n<p>insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnme ve payla\u015fma,<\/p>\n<p>anla\u015fma s\u00fcrecinin kalitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan<\/p>\n<p>ana dili, anan\u0131n dili de\u011fil, i\u00e7inde ya\u015fan\u0131lan toplumun dilidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu tan\u0131m, anan\u0131n dilini ink\u00e2r<\/p>\n<p>veya dilin asimile edilip do\u011fal olmayan yollardan<\/p>\n<p>yok edilmesi anlam\u0131n\u0131 i\u00e7ermez.<\/p>\n<p>Bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131<\/p>\n<p>yayg\u0131nl\u0131k kazanmas\u0131n\u0131 kabul etmez,<\/p>\n<p>me\u015fru saymaz.<\/p>\n<p>Saymamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nas\u0131l ki bir insan \u00f6ld\u00fcren evreni \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f gibi oluyorsa,<\/p>\n<p>bir dili yok etmek,<\/p>\n<p>d\u00fc\u015f\u00fcnceyi yok etmek<\/p>\n<p>insan\u0131 yok etmek konusunda<\/p>\n<p>toplu katliam yapmak gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O\u00a0halde<\/p>\n<p>\u00dclkeler<\/p>\n<p>devletler<\/p>\n<p>gruplar,<\/p>\n<p>toplumlar<\/p>\n<p>kulland\u0131klar\u0131 dili \u00f6zenle korumak,<\/p>\n<p>geli\u015ftirmek ya\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015fmak durumundad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Lakin \u00fclkelerin\u201dy\u00fcksek kuleler\u201d yap\u0131labilmesi i\u00e7inde<\/p>\n<p>anla\u015fabilmelerinin \u015fart\u00a0oldu\u011funun bilinciyle davranmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dil nedir sorusunun, lisan kelimesinin akusti\u011fine uygun tan\u0131m\u0131; temeli bilinmeyen zamanlarda at\u0131lm\u0131\u015f bir gizli anla\u015fmalar sistemidir, \u015feklinde yap\u0131labilir. &nbsp; Tan\u0131m\u0131 bu \u015fekilde yap\u0131labilen dilin ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ise iki cevab\u0131 vard\u0131r. 1-D\u00fc\u015f\u00fcnceyi harekete ge\u00e7iren ve olu\u015fturan sistemin temelidir. \u0130nsan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan ay\u0131ran temel \u00f6zellik d\u00fc\u015f\u00fcnebilmek oldu\u011funa g\u00f6re dil, insan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan ay\u0131ran olmazsa olmaz bir de\u011ferdir. 2-Dil insanlar aras\u0131nda anla\u015fmay\u0131 sa\u011flayan do\u011fal bir ara\u00e7t\u0131r. \u0130nsano\u011flu sosyal bir yarat\u0131k oldu\u011funa ve di\u011fer insanlarla beraber ya\u015famak zorunlulu\u011fu bulundu\u011funa g\u00f6re, bu cevab\u0131 da&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-751","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kosesizlik-yazilari","wpcat-4-id"],"views":1428,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cevikce.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cevikce.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cevikce.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cevikce.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cevikce.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=751"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.cevikce.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":814,"href":"https:\/\/www.cevikce.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751\/revisions\/814"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cevikce.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cevikce.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cevikce.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}